پژوهشكده تحقيقات اسلامى

68

سرداران صدر اسلام (فارسى)

حضور در جنگهاى مختلف و مأموريتهاى گوناگون علامه مامقانى در تنقيح المقال مىنويسد : « عبداللّه درجنگ بدر ، احد ، خندق ، حُديبيه ، خيبر و خلاصه در تمامى صحنه ها دركنار رسول اللّه ( ص ) حاضر بود ، مگر در جنگى كه منجر به فتح مكّه شد و جنگهايى كه بعد از آن به وقوع پيوست ، زيرا قبلًا در سال هفتم هجرت در جنگ موته شهيد شده بود . « 1 » عبداللّه بن رواحه بر فعاليت و حضور مستمر كه در صحنه‌هاى نبرد و جهاد داشت ، مأموريت هاى مختلفى را نيز به فرمان رسول الله ( ص ) عهده دار بود . در سال دوّم هجرى وقتى مسلمانان در جنگ بدر پيروز شدند ، پيامبر ( ص ) او را به همراه زيد بن حارثه بعنوان « مبشّر فتح بدر » به مدينه فرستاد تا مسلمانان مدينه را از پيروزى دلاوران اسلام در اين جنگ مطّلع سازد . « 2 » همچنين در سال چهارم هجرى در يكى از غزوات كه به غزوه بدر الموعد « 3 » معروف است ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله او را در مدينه جانشين خود قرار داد تا در غياب آن حضرت اوضاع مدينه را تحت نظارت و كنترل داشته باشد و مرجع حلّ و فصل مشكلات مردم باشد . « 4 » از ديگر مأموريت هاى عبداللّه بن رواحه كه به دستور پيامبر صلّى اللّه

--> ( 1 ) . تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 181 ؛ اسد الغابه ، ج 1 ، ص 156 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 458 ؛ كامل ابن‌اثير ، ج 2 ، ص 130 ؛ سيره ابن‌هشام ، ج 2 ، ص 642 . ( 3 ) . پس از شكست قريش در جنگ احد ، ابو سفيان به مسلمانان گفت : « وعده ما سال ديگر در بيابانهاى بدر باشد كه درآنجا از شما انتقام خواهيم گرفت . » از اين جهت آن را بدر الموعد گويند ، كه سرانجام ، ابوسفيان عقب نشينى كرد و در موعد حاضر نشد و به طرز زننده اى رسوا گرديد . ( 4 ) . كامل ، ابن‌اثير ، ج 2 ، ص 167 ؛ اعلام ، زركلى ، ج 4 ، ص 217 ؛ تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 561 .